شعر در ادبیات داستانی

 ژانری به نام «داستان شاعرانه»/ نویسندگانِ بسیاری در آمیختن شعر و نثر تلاش کرده‌اند

پس از شکوفاییِ داستان کوتاه در ادبیات فارسی، به‌واسطۀ پیشینۀ شعری ایرانیان، ژانری پدید آمد که هم شعر است، هم داستان کوتاه. که یک پژوهشگر در کتابی از آن با عنوان «داستان شاعرانه» یاد کرده است.

به گزارش خبرنگار ایلنا، کتاب «شاعرانگی در داستان کوتاه» از «مهران عشریه» با مقدمۀ «حسین پاینده» منتشر شد و ناشر این کتاب، انتشارات مروارید است.

مهران عشریه درباره این کتاب به ایلنا گفت: پس از شکوفاییِ داستان کوتاه در ادبیات فارسی، به‌واسطۀ پیشینۀ شعری ایرانیان، ژانری پدید آمد که هم شعر است، هم داستان کوتاه. گونه‌ای که در آن توامان از عناصر داستان و ابزارهای شعر، در فرم و زبان استفاده می‌شود. این کتاب، بر این گونۀ ادبی، نامِ «داستان شاعرانه» را نهاده است؛ به زیرشاخه‌های آن پرداخته و با بررسی داستان‌های کوتاهِ برجستۀ این جریان، «داستان شاعرانه» را می‌شناساند.

او با اشاره به اینکه نشان‌دادنِ نزدیکیِ ژانر داستان کوتاه با شعر، نسبت به ژانرهای دیگر، از مهم‌ترین دغدغه‌های مطالعۀ این متن است، گفت: به‌واسطۀ همین نزدیکی، آثاری خلق شده‌اند که گویی تلفیق شعر و داستان کوتاه‌اند؛ آثاری که به عنوان جریانی جداگانه دارای مشخصه‌های ویژۀ خود هستند. برخی نویسندگان ایرانی توانسته‌اند به‌خوبی از مشخصه‌های داستان شاعرانه استفاده کنند و آثاری درخور بیافرینند.

عشریه خاطرنشان کرد: در شناساندن «داستان شاعرانه» از مفاهیم، نظریه‌های نوین ادبی و پژوهش‌های علمیِ تازه استفاده شده و مطالعۀ نظام‌مند و نقادانۀ ادبی از ضرورت‌های این کتاب بوده است. از کلی‌گویی‌های بی‌استدلال، اظهارنظرهای دل‌خوش‌کُنک و قصه‌گویی‌های سرگرم‌کننده پرهیز شده است.

این پژوهشگر حوزه تئاتر و ادبیات یکی از دلایل اصلی نگارشِ این متن را پاسخگویی به برخی ابهام‌ها دربارۀ موضوع اصلیِ کتاب خواند و گفت: سعی بر آن بود تا با بررسی و تبیین مشخصه‌های داستان شاعرانه و تحلیل‌های موشکافانه این جریان ادبی را به‌درستی معرفی کرده و این کتاب روزنه‌ای باشد برای پژوهشگران، نقادان ادبی و به‌خصوص داستان‌نویسان در راستای پیشرفت ادبیات داستانی.

عشریه با اشاره به ساختار کتاب یادآور شد: در فصل مفاهیم و کلی‌ها، به ویژگی‌های داستان کوتاه، دلایل قرابت آن با شعر و مشخصه‌های شعر منثور، نثر شاعرانه و داستان شاعرانه، به‌طور مفصل، پرداخته‌ام. داستان شاعرانه به واسطۀ استفاده از عناصر داستانی، از دیگر انواع نثرهای شعرگونه متمایز شده است. داستان کوتاه شاعرانه را به دو نوع تقسیم کرده، خصوصیات هریک را توضیح داده‌ و در پایان فصل، چگونگیِ عناصر داستان شاعرانه را بیان کرده‌ام.

او در ادامه یادآور شد: نویسندگانِ بسیاری در آمیختن شعر و نثر تلاش کرده‌اند، اما تعداد اندکی توانسته‌اند آثار شایسته‌ای به خصوص در ژانر داستان عرضه کنند.

عشریه همچنین با اشاره به دیگر مواردی که در این کتاب مورد بررسی قرار گرفته است، گفت: همچنین در زمینه بررسیِ داستان‌های نمونۀ شاعرانه، داستان‌نویسانی انتخاب شده‌اند که سال‌ها در زمینۀ تولید داستان‌های شاعرانه کوشش کرده و از شاهکارهای این جریان‌اند؛ کسانی که به‌خوبی می‌دانستند از این فضا، چه می‌خواهند و چه چیزی را باید بنویسند و رعایت کنند.

او در پایان با اشاره به اینکه شاعرانگی در داستان کوتاه در بدو امر، پژوهشی در راستای پایان‌نامۀ دانشجویی او بود، گفت: این مطالعه، با موفقیت، مراحل دانشگاهیِ خود را سپری کرد و با راهنماییِ استادان و صاحب‌نظرانِ ادبی، چشم‌اندازِ بزرگ‌تری پیدا کرد؛ و کتاب‌شدگی این پژوهش دو ساله، مدیون دستگیریِ دکتر حسین پاینده است که با ملاطفت و توجه، سهم اصلی را در به چاپ‌ رسیدن آن ایفا کردند.

«شاعرانگی در داستان کوتاه»، در قطع رقعی، ۳۳۴ صفحه و بهای ۵۹ هزار تومان توسط انتشارات مروارید در پاییز ۱۳۹۹ در چاپ اول انتشار پیدا کرده است

داستان بلند زیبا

قسمت هایی از داستان بلند   

نقد

 

دریافت
مدت زمان: 54 ثانیه

   خب  اگر  چنین  صحبتی  رو  بطور  تصادفی  ضبط  دوربین  شده بود   ارزش خیلی بالایی داشت   .  ولی  اکنون  بیشتر  به شعور  مخاطب  توهین  میشه ،  توی  زاویه  مناسب  سه رخ   دوربین  ایستاده  و  خودشم  اقرار  میکنه  که  صحبت  های  اصلی  رو  جای  دیگه  کرده  و الان  دو صحبت  رو  کف  خیابون  میکنه .  اونم جلوی دوربین .     خب     ما  انسان های  احمقی  نیستیم .  به حرف  نیست  به عمل هست .  

 

من خودم  شاهد  انسانیت  بالای  اونها  بودم . 

 

 خب  من  خودم  دیدم  که پشت  بلندگو    خواهش  میکردن  و میگفتن   : 

 مردم  ما  خدمتگزار  شما  هستیم ، خواهشن  برگردید  خانه هاتون  .  خب  این  زیباست .  

 

 

 

   همه جا  بد و خوب  هست .  

  توی  رشت  شخصا   در خیابان  منظریه  شاهد  بودم  بنده ی خدا  کلاه خودش  رو  زیر بغل زده بود  با مردم  بلند صحبت میگرد  و میگفت   که    ما  آموزش  ندیدیم  تا  با شما     مقابله  کنیم .   شما  مردم  خوب  ما هستید ،   پس خواهشن  اعتراض  رو  تبدیل  به  اغتشاش  نکنید .  

 

خب   مخاطبش   مردم  عادی  بودن .  نه  اون دسته  از  ارازل  که  با نیت  سو  و  هدفمند   میرن  توی اعتراضات  و آشوب  می‌کنند.    

 

  مردم  ما  زود  احساساتی  میشن  و بازی  میخورن .  من  با  راننده  آمبولانسی  که در رضوانشهر   شیشه اش  شکست  صحبت میکردم   و برام  توضیح  زیبایی داد  در خصوص  اینکه   نیروی انتظامی  و نهاد های  نظارتی و امنیتی و ارگان ها و سازمان ها و  یگان های نظامی  حتی  زندان ها  هرگز  هرگز  و هرگز  از آمبولانس اورژانس و یا  بیمارستان  برای  جابه جایی  بیمار و یا افراد تحت بازداشت ،  یا زندانی  و حتی پرسنل  استفاده نمیکنه ، و آمبولانس مخصوص خودش رو  داره  .  و خب  اون فیلمی  هم که بیرون  اومده  بود   آمبولانس  مخصوص ناجا  بود  که  بیش از حد  بی امکانات و  فاقد تجهیزات   مدرن  هست  و  اصولا  یک  کابین  ساده  داره  و یه تخت  تاشون  زهوار در رفته  و  یه  رخت آویزان  داخلش  تا  نهایت امر   یک  سِرُوم‌  رو ازش آویزان  کنند  و  بیمار یا مسدود  تا  مرکز درمانی  نمیره   .  همچنین  تمام  پنجره هاش و شیشه هاش از داخل  حفاظ فلزی داره  تا  مبادا  متهم  یا  محکومی  راه فرار داشته باشه  .       البته  بنده  زمانی  محل زندگی ام  نبش  کلانتری ۱۴ محله گلسار‌  بوده  و شاهد بودم که  غذای  پرسنل  رو  هم  با خودرویی    شبیه  به   چنین  خودرویی  میاوردن  ‌ . البته  درب و پنجره اش  کاملا  فلزی  و بدون  شیشه  بود .  منظورم کلی  اینکه  راننده  آمبولانس رضوانشهر  برام  شرح  داد  که  خب  وقتی  ناجا  بخواد  متهمی  رو  انتقال  بده  از  خودروی  مخصوص خودش بهره میبره .   و مردم  پس چرا به  آمبولانس  بیمارستان  حمله  کردن؟...    اینکه  آمبولانس  در حال انجام وظیفه خودش  بوده  و  محترمانه  افراد  معترض  و زخمی  رو  دعوت   به  رسیدگی  برای  دوا  درمان  می‌کرده  و  بعد  هم  مستقیم  داخل  کلانتری  پیاده  می‌کرده   و  بجای  دوا  درمان  احتمالا......    کمی  هم  به  دردشون  افزوده  می‌شد.  

 

   خب  مردم  معترض  که  نه ،  اغتشاش گران  هم  که  نه ،  پس   کی ؟    

فرض  میکنیم  یه  عده  ناشناس     با دیدن  چنین  صحنه  ای  در  فضای  مجازی    دچار  احساسات  شده  و  تحریک  شده  و  شیطان  فریب شان  داده  و  در خیابان  به  آمبولانس بیمارستان  حمله  ور شدند .  در رضوانشهر  شیشه هاش  رو پایین  آوردن،   در رشت  به آتش  کشیدن و چشم یک شخص هم  کور شد درون  آمبولانس.  .

به قول آقای براری     ،   کور    که  نه ،   بلکه  نابینا  شدش .  

خب  کوکتل  موروتوو‌  ؟  آین  چه  کاریه .  آدم  عاقل  انگشت  میکنه  چشم  خودش؟  

 خداوندا   زنبیل  خودت  رو  بنداز  پایین   ببین  چی  آفریدی  ....   

طرف  رو  بازداشت  کردن  و  تازه  میگه  که      : 

    نه  حاج آقا  ،  اومدم توی شهر دوری  زدم  و برگشتم خونه . منو اشتباه گرفتید. 

 

بعد  حاج آقا  یه  فیلم  صحنه ي شعار دادن و سنگ انداختن  رو  نشونش  میده  و میپرسه   پس  این کیه؟..

 

متهم ؛      عه،   آره، آره   الان  یادم  اومد .  بین راه  دو تا سنگ هم افتاده بود وسط خیابون  ، ورداشتم   انداختم  اونور .  بعد  دویدم رفتم خونه .همین. منو اشتباه گرفتید حاج آقا 

 

حاج آقا  میره  کلیپ بعدی از دوربین مدار بسته  و لحظه ی آتش کشاندن  آمبولانس  ومدرسه؛

خب پس  اینی  که  کوکتل‌مولوتوو‌   میندازه  توی  اورژانس   کیه؟.. 

 

متهم ؛   

    آره  ، آره.   الان  یادم  اومد ،  خونه که رفتم     دیدم توی مجازی  که  با آمبولانس  میبردن   معترضین  رو  داخل  کلانتری  ، و  مجدد حوصله ام سر رفت و برگشتم شهر و  رفتم سبزه میدان .  یه چرخی  زدم . 

 

حاج آقا  تصویر  رو  زوم  میکنه  و میگه  این  چیه  دستته؟ 

 

متهم؛  شیشه ی دلستر  لیمو .نه... نه...   ببخشید  ، دلستر  نبود    ، لیموناد  بود . 

 

حاج آقا  ؛    یکم بیشتر  دقت  کن .  اون  لیموناده ؟   

 

متهم  کمی دقت میکنه  و با شک  میگه ؛    گمان  کنم  دلستر  ایستک  استوایی  باشه  یا  توت فرنگی .  

 

حاج  آقا اینبار  جدی تر میپرسه و میگه ؛   دقت کن

متهم هول  میشه ؛  

   دوغ  آبعلی؟   

  کمی سکوت  معنادار ..‌.‌ 

متهم با  دستپاچگی  ؛ 

        نوشابه زمزم ؟   پپسی؟    سون آپ   ؟... 

 

به او  صحنه ای دیگر از فیلم را نشان می‌دهند،   و می‌پرسند؛ 

   این  کیه  داره  کوکتل مولوتوف    پرت  میکنه  توی  آمبولانس ؟  

متهم ؛

   عه....  آهان  این  منم ،     اومدم  توی شهر   دوری  بزنم  و  خلاصه  یه  کوکتل مولوتوف  هم  انگاری  پرت  کردم       البته  هشت تا دیگه  هم  بود    ولی  توی  انباری  بود    و نیاورده  بودم  با  خودم .   

---

 

؟  

خب  به  این  انسان و هم وطن  چه  می‌توان  میگفت ؟

  

 

---

 

  این  هم  یه  کلیپ دیگه ست  .  ولی   برای مهر  امسال  هست .  .      

 

 

دریافت
مدت زمان: 1 دقیقه

 

   سازمان  و  تصمیم گیران  کلان  خیلی    عاقل و بالغ  ه

  شریف  هستند  که  .....   که   شلیک  با  تفنگ  ساچمه پران   رو    عقلانی  فرض  کرده  و   فکر  چهار تا  رهگذر  دیگه  نیستند.  .      ازشون  سپاسگذاریم.   چون  به  آقای  سعیدی  بدهکار  بودم  ولی  پول  نداشتم  باهاش  تسویه حساب کنم  ،  و  خلاصه  هشتم  مهرماه  شنیدم که  آقای سعیدی  از فروشگاه  ایرونی   با  دو  کیسه  برنج  خارج  شده بود  که  تصادفا  مورد  اصابت  هشت تا  ساچمه  ناقابل  قرار گرفت  و چون به شاهرگ  اصابت کرده بود      فوت  شد  .       خلاصه   من  هم  خخخخخپپ    

  آهنگ  هم تقدیم  به براداران  ک خواهران   افغان تبار  از سرزمین  آریانا  افغانستان  .    که  هرگز  رنگ  آرامش   ندین . 

    

موجودی عجیب

دریافت
مدت زمان: 32 ثانیه  موجودی عجیب در تصاویر  مداربسته یک پارکینگ  در نیمه شب 

---

   

 

شعر لای کتاب

قمصر کاشان دهانت, کودتا کرده گُلاب
ماجراهای من و تو  و کوچه‌های انقلاب

چند واحد هندسه در رشته‌ی اندام توست
آفرین بر انحنای آن کمر آن پیچ و تاب...

میوه‌هایت هر دهان را  آب اندازد, منم...
عزم کردم تا بچینم از لبت سیبِ گُلاب

بیستون ویرانِ لیموهای شیرین‌ات شده
تیشه‌ی فرهادم آبستن شدم زایم شتاب

ترم اول ترم دوم ترم سوم پُشتِ هم...
با نگاهم امتحانت کردم و دادی جواب

مهر, آبان, آذرو... تقویم عاشق می‌کُشد!
تا تو ای زن, زندگی از سر بیندازی حجاب..‌.

شاعرم در باغِ موهایت گُلِ سر کاشتم
مثنوی‌ها می‌سُراید مویِ تو لایِ کتاب"

علی اکبر مجدراد
دفتر شعر آسمان
کوچه‌های انقلاب
۱۴۰۱/۷/۱۰  شماره ثبت ۶۲۲۲۳۱
کوچه‌های انقلاب؛

https://shereno.com/31483/27939/622231.html#:~:text=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87,%D8%AA%D9%88%20%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%90%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8

داستان کوتاه عاشقانه ترش و شیرین

  داستان ما     کوتاه ولی خلاق ‌    عاشقانه  ترش و شیرین    شاد و غمگین       

کنایه

The owl fell to Homa, no one said anything The mouse came and became a dragon, no one said anything The one who declared the drawing of Kadkhodai wrong With little help, he became a god, no one said anything The nation whose tower was a symbol of celebration The moon mourned, no one said anything

درد دل هموطن

 و از همه بیشتر گلایه   دارم از آن فامیل  دور سعید .  

تشخیص رنگ در نویسندگان

داستان کوتاه پی دی اف

بروی لینک زیر کلیک نمایید . فایل پی دی اف 

http://uppc.ir/do.php?filename=163792618184051.pdf

  _{مشخصات :   بدایه های شهروز براری}   ^{فایل مجازی داستان کوتاه .}   _{نویسندگی خلاق}